Potentiaalvereffening voor gebouwen

Potentiaal­vereffening is een elektrotechnische veiligheidsmaatregel. Het heft potentiaalverschillen op en voorkomt gevaarlijke aanrakingsspanningen door alle geleidende delen van een gebouw op vrijwel hetzelfde elektrische potentiaal te brengen. Dit beschermt mensen tegen elektrische schokken en beschermt apparatuur of installaties tegen storingen door overspanningen. Bovendien wordt de elektromagnetische compatibiliteit (EMC) verbeterd doordat spanningsverschillen tussen geaarde systemen worden vermeden en storingsstromen op data- en communicatielijnen worden verminderd.

Wij ondersteunen u bij de juiste, kostenefficiënte planning en uitvoering van uw gebouw. Met onze uitgebreide expertise. Met onze hoogwaardige producten.

Waar wordt potentiaalvereffening toegepast?

Potentiaal­vereffening wordt toegepast in:

  • Elektrische installaties: metalen delen worden op de hoofdaardrail aangesloten voor meer veiligheid.
  • Bliksembeveiligingssystemen: vermijden van gevaarlijke potentiaalverschillen door bliksemstromen conform IEC 62305.
  • Data- en IT-systemen: vermindering van storingen door laagohmige verbindingen. 
  • Industriële installaties: bescherming van machines en besturingssystemen tegen ongewenste potentiaalverschuivingen.
  • Ziekenhuizen en datacenters: waarborgen van stabiele bedrijfsomstandigheden en vermijden van storingen aan gevoelige apparatuur.

Voor potentiaalvereffening is een funderingsaarder de meest effectieve aanvulling, omdat deze de benodigde waarden op de meest economische manier bereikt. In het algemeen is een goed ontworpen potentiaalvereffening onmisbaar voor de elektrische veiligheid van een gebouw. Houd hier daarom al bij de planning rekening mee. Achteraf aanbrengen is meestal alleen mogelijk tegen hoge financiële en bouwkundige kosten.

DEHN

Hoe potentiaalvereffening werkt

Deze maatregelen zorgen voor een gelijkmatige verdeling van elektrische potentialen: 

Beschermende potentiaalvereffening: alle metalen gebouwdelen, beschermingsleidingen, bliksembeveiligingssystemen en aardingssystemen worden op een centrale potentiaalvereffeningsrail (de hoofdaardrail) aangesloten. Zo ontstaan er geen gevaarlijke spanningsverschillen. 

Aanvullende potentiaalvereffening: in elektrische installaties met verhoogde storingsgevoeligheid of strenge veiligheidseisen worden extra verbindingen aangebracht om storingen te minimaliseren. 

Vermaasde potentiaalvereffening: in ruimten met gevoelige elektronica (zoals datacenters of industriële installaties) kan een fijnmazig netwerk van geleidende verbindingen worden gebruikt om een constante potentiaalverdeling te waarborgen. 

Laagohmige en laagimpedante verbindingen: het gebruik van geleiders over een groot oppervlak met een lage weerstand zorgt voor een effectieve stroomafvoer, vooral bij hoge frequenties of bliksemstromen. 

Overspanningsafleiders (overspanningsbeveiligingen, ofwel SPD's) spelen ook een doorslaggevende rol bij potentiaalvereffening voor bescherming tegen transiënte overspanningen door blikseminslagen of schakelhandelingen. Ze voeren gevaarlijke spanningspieken op gecontroleerde wijze af naar de aarde en zorgen ervoor dat elektrische installaties en apparaten niet worden beschadigd.

Eenvoudig uitgelegd: laagohmig en laagimpedant

Laagohmig verwijst naar de gelijkstroomweerstand. Laagohmige potentiaalvereffening betekent dat de weerstand zo laag mogelijk is om spanningsverschillen tussen verschillende aardaansluitpunten te minimaliseren.

  • Bijzonder effectief bij laagfrequente stromen, zoals netwisselstromen (50 Hz) of gelijkstromen
  • Wordt doorgaans gebruikt voor verbindingen in de directe nabijheid (≤10 m) van de hoofdaardrail 
  • Bijzonder geschikt voor het achteraf aanpassen van aardingssystemen, bijvoorbeeld door aardstaven aan te sluiten

 

Laagimpedant houdt ook rekening met de wisselstroomcomponenten (AC), in het bijzonder de inductantie en capaciteit van een geleider. Laagimpedante potentiaalvereffening is effectief over een breder frequentiebereik, inclusief hoge frequenties. Deze kunnen ondanks een lage weerstand een hoge impedantie hebben, wat leidt tot ongewenste spanningen en storingen.

  • Wordt meestal in de vloerplaat gerealiseerd en helpt zwerfstromen in de elektrische installatie te verminderen.
  • Voorkeursuitvoering voor nieuwbouw, vooral in gebouwen met meerdere netaansluitingen of gekoppelde systemen.
  • Kan worden gerealiseerd met een "L"-uitvoering in beton of een gecombineerd potentiaalvereffeningssysteem (CBN) met gedefinieerde maasafmetingen. 
  • Extra vaste aardaansluitpunten maken een laagimpedante integratie van apparatuur in het potentiaalvereffenings- en aardingssysteem mogelijk.

Voor optimale aarding en EMC-veiligheid moet de potentiaalvereffening zowel laagohmig als laagimpedant zijn.

A captivating image displays a 3D minimalist structure, where black dots form a diagonal grid, creating depth in a sleek glass frame. The white base and metal pole support add elegance, with the light blue background accentuating the geometric shapes dynamic movement.

Potentiaalvereffeningsnetwerk

Een potentiaal­vereffenings­netwerk brengt de elektrische verbinding tussen alle metalen delen van een gebouw zo uitgebreid en zo laagimpedant mogelijk tot stand – in de vorm van een driedimensionaal vermaasd netwerk. Dit wordt vooral toegepast in industriële installaties, ziekenhuizen, datacenters en gebouwen met gevoelige IT-systemen om hoogfrequente storingen, spanningspieken en elektromagnetische koppeling te minimaliseren.

Opbouw van een potentiaalvereffeningsnetwerk:

  • Uitgebreide vermaasde aarding (bijvoorbeeld van koperen banden of geleidende structuren in de vloer) 
  • Meerdere aansluitpunten op de potentiaalvereffeningsrail (aardrail)
  • Radiale of vermaasde kabelgeleiding om aardlussen en spanningsverschillen te vermijden 
  • Extra aardaansluitpunten voor IT- en communicatiesystemen

Deze maatregelen zorgen ervoor dat er geen ongewenste potentiaalverschillen ontstaan tussen verschillende delen van het gebouw, vooral bij hoge frequenties of overspanningen door blikseminslagen.

These standards define how equipotential bonding must be implemented in various building types and installations:

  • IEC 60364-5-54 specifies requirements for earthing systems and protective conductors 
  • IEC 62305 for lightning protection 
  • IEC 50310 covers the application of earthing and equipotential bonding measures in buildings with information technology equipment

Belangrijke begrippen met betrekking tot potentiaal­vereffening

Functional equipotential bonding

Is used exclusively for functional purposes, for example to protect high-precision systems in mechanical engineering against current fluctuations.

Protective equipotential bonding

Wordt voornamelijk gebruikt om personen of (landbouw)dieren te beschermen tegen elektrische schokken of om elektrische apparatuur te beschermen tegen overspanningen.

Aanvullende potentiaal­vereffening

Kan in bepaalde gevallen worden voorgeschreven, bijvoorbeeld wanneer de omstandigheden een verhoogd elektrisch gevaar met zich meebrengen, zoals in zwembaden of explosiegevaarlijke atmosferen, als aanvullende of vervangende maatregel voor het automatisch uitschakelen van de voeding en in IT-systemen met isolatiebewaking.

Gecombineerde potentiaal­vereffening

Vervult zowel functionele als beschermende doeleinden.

Vaste aardings­punten

Maken een corrosievrije verbinding met het aardingssysteem, dat wordt gebruikt voor beschermende potentiaalvereffening en/of functionele potentiaalvereffening van de elektrische installatie. Aanvullende vaste aardingspunten maken een laagohmige integratie van apparatuur in het potentiaalvereffenings- en aardingssysteem mogelijk.

Bliksemvereffening

Voorkomt gevaarlijke potentiaalverschillen tussen bliksembeveiligingssysteem, elektrische apparatuur en metalen bouwdelen en vermindert het risico op overspanningsschade. Dit wordt gewaarborgd door de verbinding van alle afzonderlijke geleidende systeemdelen rechtstreeks via potentiaalvereffeningsleidingen of via overspanningsbeveiligingen (SPD's) om transiënte overspanningen te begrenzen.

Vreemde geleidende delen

Maken geen deel uit van de elektrische installatie, maar brengen het risico met zich mee dat een elektrisch potentiaal (meestal dat van de lokale aarde) wordt binnengebracht en moeten daarom in de potentiaalvereffening worden opgenomen.

Potentiaal­sturing

Duidt op de actieve beïnvloeding van het potentiaalverloop om potentiaalverschillen te compenseren. Maatregelen zoals het verbinden van aardingssystemen tot mazen of de geleidende verbinding van de wapening van gebouwen met gewapend beton creëren vrijwel gelijke potentiaaloppervlakken – zogenaamde equipotentiaaloppervlakken. Deze zorgen voor een afvlakking van het potentiaalverloop en dus lagere stap- en aanraakspanningen.

Producthighlights voor potentiaal­vereffening

DEHN protects.

Onze diensten

Wij ondersteunen uw project van de planning tot de uitvoering en daarna. Maak gebruik van ons brede aanbod aan praktische hulpmiddelen en diensten.

Heb je nog vragen?

Stuur ons een bericht.

Informatie over de verwerking van uw persoonsgegevens vindt u in onze privacyverklaring.

CAPTCHA
Deze vraag garandeert dat het formulier niet door bots automatisch kan worden gebruikt – hartelijk bedankt voor uw begrip!